قائم پناه: رسانه بخش جداییناپذیر حکمرانی است/اختلاف دیدگاه نباید به دشمنی بدل شود
به گزارش پایگاه خبری میعاد، محمدجعفر قائمپناه روز شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵ در نشست گرامیداشت روز خبرنگار با بیان اینکه این ایام فرصت مغتنمی برای بازاندیشی در نسبت دولت، رسانه و جامعه است، اظهار کرد: امروز رسانه بخش جداییناپذیر از حکمرانی است. اداره کشور فقط با تصمیم، قانون، بودجه و ساختار اداری پیش نمیرود. دولت باید بتواند با جامعه گفتوگو کند، تصمیمهای خود را توضیح دهد، صدای مردم را بشنود و برای سیاستهایش اعتماد و همراهی اجتماعی ایجاد کند.
وی با بیان اینکه اعتماد با دستور و توصیه دولتمردان ساخته نمیشود، ادامه داد: اعتماد، حاصل تجربه مردم از صداقت، شفافیت، پاسخگویی، انصاف و شنیدهشدن است و رسانه یکی از مهمترین میدانهای شکلگیری این تجربه است.
قائمپناه یادآور شد: دولت چهاردهم رسانه را امتداد روابط عمومی دستگاههای اجرایی نمیبیند و انتظار ندارد رسانهها هر روز دولت را تأیید کنند. رسانهای که صرفاً صدای مسئولان را منعکس کند، بخشی از رسالت خود را کنار گذاشته است؛ همانگونه که دولتی که تنها صدای موافقانش را بشنود، بهتدریج بخشی از واقعیت جامعه را از دست خواهد داد.
معاون اجرایی رئیسجمهوری با تأکید بر اینکه دولت اگر رسانه را نشنود، ارتباط اثربخش با جامعه را از دست خواهد داد، اظهار کرد: گاهی یک گزارش دقیق، مسئلهای را پیش روی مدیران میگذارد که دهها گزارش اداری نتوانستهاند آن را به همان روشنی نشان دهند. یک تصویر، یک تیتر یا حتی یک پرسش درست میتواند دستگاه اجرایی را متوجه نقصی کند که در سازوکارهای رسمی دیده نشده است.
وی گفت: رسانه منتقد، اگر حرفهای و منصف باشد، بخشی از نظام هشداردهنده حکمرانی است. شنیدن خبر خوب آسان است؛ هنر حکمرانی، شنیدن خبر ناخوشایند و اصلاح آن چیزی است که باید اصلاح شود. البته این مسئولیت، دوطرفه است.
قائمپناه ادامه داد: همان اندازه که دولت باید پاسخگو باشد، رسانه نیز در برابر جامعه مسئول است. در فضای رسانهای امروز، یک خبر نادرست، تصویر خارج از زمینه یا روایت شتابزده میتواند ظرف چند دقیقه بر ذهن میلیونها نفر اثر بگذارد. سرعت، اقتضای رسانه امروز است؛ اما اعتبار، سرمایه رسانه است.
معاون اجرایی رئیسجمهوری با بیان اینکه جامعه به رسانهای اعتماد میکند که بداند اگر با جهتگیری سیاسی آن موافق نیست، واقعیت را تحریف نمیکند و مرز نقد و تخریب را میشناسد، یادآور شد: این اعتماد فقط سرمایه یک رسانه نیست؛ بخشی از سرمایه اجتماعی ایران است.
وی با تاکید بر اینکه دشمن در جنگ اخیر فقط زیرساختهای کشور را هدف نگرفته بود بلکه تلاش میکرد اعتماد عمومی را نیز هدف قرار دهد، افزود: در همان روزها آشکار شد جامعه ایرانی ظرفیت بزرگی برای همبستگی دارد. مردمی که ممکن است در بسیاری از مسائل سیاسی و اجتماعی اختلافنظر داشته باشند، وقتی پای ایران در میان است، میتوانند در کنار یکدیگر بایستند. این واقعیت نیز باید روایت شود.
قائمپناه تصریح کرد: روایت ملی، روایت دولت یا یک حزب و جناح نیست؛ روایت ایران با همه تنوعش، با اختلاف نظرها، مطالبات، دشواریها و دستاوردهایش است. امروز ایرانستیزی تنها در قالب تحریم، فشار سیاسی یا تهاجم نظامی ظاهر نمیشود. یکی از عرصههای جدی رویارویی، تلاش برای مخدوش کردن تصویر ایران در افکار عمومی جهان و حتی در ذهن خود ایرانیان است.
معاون اجرایی رئیسجمهوری یادآور شد: البته پاسخ به ایرانستیزی، بزک کردن واقعیت نیست. هیچ جامعهای با پنهان کردن مشکلاتش قدرتمند نمیشود. اتفاقاً روایت ملی زمانی اعتبار پیدا میکند که مردم صداقت آن را احساس کنند. باید از کاستیها گفت، فساد و ناکارآمدی را نقد کرد و صدای اعتراض و مطالبه مردم را شنید؛ اما همزمان نباید اجازه داد ایران در یک قاب یکسره سیاه، شکستخورده و مأیوسکننده محصور شود.
وی گفت: اگر انتظار داریم رسانه روایت دقیق و منصفانهای ارائه کند، دولت وظیفه دارد امکان دسترسی به اطلاعات معتبر را فراهم کند. نمیتوان از خبرنگار انتظار دقت داشت و مسیر دسترسی او به اطلاعات را دشوار کرد. نمیتوان انتظار داشت رسانه به شایعه تکیه نکند، اما پاسخ رسمی را ساعتها و روزها به تأخیر انداخت.
قائمپناه با بیان اینکه خلأ اطلاعاتی خالی نمیماند، ادامه داد: هرجا اطلاعرسانی معتبر غایب باشد، شایعه برای پر کردن جای آن حاضر است. به همین دلیل، شفافیت و پاسخگویی برای دولت چهاردهم، معیار کارآمدی است. البته میدانیم هنوز همه دستگاهها به یک اندازه پاسخگو نیستند، دسترسی خبرنگاران به اطلاعات در همه حوزهها آسان نیست و گاهی زبان دستگاه اداری با زبان مردم فاصله دارد. این کاستیها باید اصلاح شود.
معاون اجرایی با بیان اینکه مدیر دولتی باید بپذیرد پاسخگویی، لطف به خبرنگار نیست؛ بخشی از وظیفه عمومی اوست، یادآور شد: خبرنگار نیز وقتی پرسش میکند، در بسیاری از مواقع حامل حق مردم برای دانستن است. انتظار دیگری که از جامعه رسانهای داریم؛ کمک به حفظ امکان گفتوگوی ملی است.
وی با تاکید بر اینکه اختلاف دیدگاهها را نباید به دشمنی تبدیل کرد، اظهار کرد: ایران امروز به میدان مشترکی برای گفتوگو نیاز دارد. جایی که بتوان با یکدیگر اختلاف داشت، بیآنکه دیگری را از دایره ایران خارج کرد. بتوان دولت را نقد کرد و همزمان منافع ملی را پاس داشت. بتوان از مشکل گفت و امید به اصلاح را زنده نگه داشت. بتوان رقابت سیاسی داشت و در برابر ایرانستیزی در یک صف ایستاد.
قائمپناه ادامه داد: رسانه میتواند میزبان چنین گفتوگویی باشد و شاید یکی از بزرگترین خدمات رسانه به ایران امروز، حفظ امکان گفتوگو میان ایرانیان باشد. ما در دولت چهاردهم متعهدیم سهم خود را با شنیدن بیشتر، پاسخگویی بیشتر، شفافیت بیشتر و احترام به جایگاه رسانه ادا کنیم.